Nie możesz przestać myśleć o tym, z kim była przed tobą

Jest po pierwszej w nocy. Ona śpi obok, oddycha równo, wszystko jest na swoim miejscu.

Wszystko oprócz twojej głowy.

Od trzech tygodni głowa kręci ci ten sam film. Zaczęło się głupio: spotkanie ze znajomymi, czyjaś opowieść, jedno imię rzucone przy stole. Nikt nawet nie mrugnął. A ty zapamiętałeś wszystko.

Od tamtego wieczoru wiesz o niej coś, czego wcześniej nie wiedziałeś. Nic wielkiego, tak mówi rozum. Zwykła historia sprzed lat, z czasów, kiedy nie miała pojęcia, że istniejesz.

A jednak nie umiesz tego odłożyć. Leżysz w ciemności obok kobiety, z którą chcesz być, i oglądasz sceny, w których cię nie ma.

W dzień jest łatwiej. Praca, ludzie, zadania. Ale wieczorem, kiedy robi się cicho, projektor rusza sam. I najgorsze, że obok leży człowiek, który o tym seansie nic nie wie.

Ktoś napisał to jedno zdanie

Mam tu archiwum starego polskiego forum, ponad dziesięć tysięcy wątków. Jest wśród nich wpis faceta, który dowiedział się czegoś o przeszłości swojej żony:

“Od tamtej pory coś we mnie umarło nie mogę przestać myśleć ze inni faceci obracali moja żonę.”

Zatrzymaj się przy “od tamtej pory”. Nie napisał “odkąd ona to zrobiła”. Od tamtej pory, czyli odkąd on się dowiedział. Jej przeszłość była dokładnie taka sama miesiąc wcześniej i rok wcześniej. Wtedy spał obok niej spokojnie. Fakty nie drgnęły ani o milimetr. Zmieniło się jedno: co on wie.

I jeszcze słowo, którego użył. Nie “była z innymi”, tylko “obracali”. To słowo robi z jego żony przedmiot podawany z rąk do rąk, a z tamtych lat taśmę, która leci mu przed oczami. On tego nie widzi, ale to nie przeszłość go pali. Pali go obraz, który sam z niej zmontował, słowo po słowie.

W archiwum takich wpisów są dziesiątki, każdy trochę inny. Początek zwykle jest ten sam: dowiedział się. Potem rusza film.

Film, którego nigdy nie widziałeś

Nazwij rzecz po imieniu: ty niczego nie wspominasz. Nie masz czego wspominać. Ciebie tam nie było.

To, co oglądasz nocą, jest produkcją twojej głowy. Dostała dwa czy trzy fakty i dorobiła resztę: miejsca, twarze, przebieg, nawet rzeczy, o których nikt ci przecież nie powiedział. Z każdym seansem dokleja nowy szczegół. Po miesiącu film wygląda jak wspomnienie, choć od pierwszej klatki jest zmyślony. Twój scenariusz. Twoja obsada i reżyseria.

Znasz ten mechanizm z innych miejsc. Przerabiasz przecież w głowie rozmowy po powrocie do domu i z każdą powtórką dokładasz szczegóły, których tam nie było. Tutaj materiał jest inny, mechanizm ten sam. Głowa łapie kawałek rzeczywistości i robi z niego pełny metraż.

Sprawdź zresztą jakość tego materiału. W twoim filmie tamci faceci nie mają wad, a sceny nie mają nudnych fragmentów. Prawdziwa przeszłość tak nie wygląda. Prawdziwa przeszłość to też niezręczne randki, rozmowy o niczym i wieczory, o których ona sama dawno zapomniała. Ale nuda nie trzyma widza przed ekranem, więc twoja głowa jej nie kręci.

To nie jest myśl o niej

To może zaboleć.

Ten film leci, bo ustawiasz się w nim do porównania z facetami, których nie znasz. Nie wiesz o nich właściwie nic, więc głowa dopisała im wszystko, czego akurat nie widzisz u siebie: pewność, swobodę, doświadczenie. Wiesz, łatwo przegrać z kimś, kogo samemu napisało się od początku do końca.

Pod tym filmem siedzi pytanie: “czy ja wystarczam”. Dlatego seans wraca w wieczory, kiedy czujesz się mały, a omija te, po których jesteś z siebie zadowolony. Sprawdź to u siebie. Film o jej przeszłości włącza się według stanu twojej samooceny, a jej historia przez cały ten czas pozostaje przecież taka sama.

Jej przeszłość niczego ci nie zabrała. Zanim się poznaliście, ona miała swoje życie, tak samo jak ty miałeś swoje. Nie robiła niczego tobie, bo ciebie w jej świecie jeszcze nie było. Gdyby ktoś twoje dawne wybory oglądał klatka po klatce i wystawiał ci dziś za nie oceny, uznałbyś to za absurd. I miałbyś rację.

Dopytywanie nie gasi, dolewa

Kusi, żeby zapytać o szczegóły. Wydaje się, że jak dowiesz się wszystkiego, głowa wreszcie zamknie temat, bo nie będzie już czego zgadywać.

Każda odpowiedź daje ci nowe klatki. Głowa nie mówi po nich “rozumiem, koniec tematu”. Bierze świeży materiał, przedłuża film o kolejne sceny i zaczyna rozkładać każdy szczegół na części, jak wszystko, co dostaje do analizy. Jest jeszcze druga sprawa. Ona uczy się, że przy tobie trzeba ważyć każde słowo o własnym życiu. Z bliskości robi się przesłuchanie.

Zauważ też, że nie pytasz po to, żeby usłyszeć dobrą odpowiedź. Nie ma odpowiedzi, która by cię uspokoiła. Każda możliwa wersja zostanie przerobiona na kolejny odcinek. A skoro żadna odpowiedź nie pomaga, to problemem nie jest brak informacji.

Jeśli ten film kręci się od miesięcy i zjada ci zwykłe dni, rozmowa z kimś, kto zajmuje się tym zawodowo, nie jest przesadą, tylko krótszą drogą. Siedzenie z tym samemu jeszcze nikomu seansów nie skróciło.

Jedna rzecz na jutro

Załóż w telefonie notatkę i nazwij ją jednym słowem, film. Jutro przez cały dzień zapisuj każdy seans: godzinę i to, co robiłeś, kiedy się zaczął. Dwa słowa, na przykład “16:40, autobus”. I chowasz telefon.

Nie walcz z myślą, nie odpychaj jej i nie jedź po sobie za to, że znów przyszła. Odnotuj. Wróć do swojego.

Wieczorem spójrz na listę. U większości ludzi wygląda podobnie: film startuje w pustych przebiegach dnia. Przed snem, w drodze, przy zmywaniu, w kolejce. Prawie nigdy wtedy, kiedy robisz coś, co cię naprawdę wciąga. To jest informacja, której od środka nie widać. Ten film nie leci, bo ona ma przeszłość. Leci, bo twoja głowa ma puste okna i wypełnia je najgłośniejszym materiałem, jaki trzyma pod ręką.

Sama lista niczego jeszcze nie kończy, ale zamienia mgłę w konkret. Z “nie mogę przestać myśleć” robi się “osiem seansów, siedem w pustych momentach”. I z czymś takim da się już pracować. Wieczorem widzisz, które godziny dobrze czymś zająć, a które są spoko. Pierwszy raz od tygodni patrzysz na film z zewnątrz, zamiast siedzieć w środku kadru.

Ile wieczorów w tym miesiącu oddałeś scenom, których nigdy nie było?

Taka notatka to mały krok na jeden dzień, dokładnie w rytmie misji z darmowej książki Pierwsze 30 dni. Trzydzieści misji, jedna dziennie, każda do zrobienia w kilka minut, przy każdej wariant B na małą miejscowość. Osiemdziesiąt stron, pobierasz bez maila i bez zakładania konta.